مكاتب فكري

1-شك دروجود(سوفسطائيان ياشكاكيون ياseptique )-2-معتقدبوجود

معتقدبوجود:1-ايدئاليسم(خيالگرا)-2-رئاليسم(واقع گرا)

رئاليسم:1-مادي(حسگرا)شامل ماترياليسم-پوزيتيويسم-امپريسم

2-الهي (theism )شامل تجميع- تفكيك

الف:تجميع:1-تقدم عقل ير وحي شامل مشاء(ارسطو-بوعلي)-معتزله-عقل انتقادي(پوپريسم)

2-تقدم وحي برعقل شامل اشراق-اسكولاستيك-اخباريون-اشاعره-عرفاء

3-هماهنگي عقل ودل ووحي(حكمت متعاليه ملا صدرا)

ب:تفكيك:1-جدائي دين ازمعارف بشري(مكتب خراساني)

2-جدائي امور شخصي ازاجتماعي(سكولاريسم)

خدا شناسي

چگونه وبه چند طريق ميتوان خدا را شناخت؟

1-از طريق دل: يعني تجربه باطني كه اين كار عارفان است ودر عرفان ازان گفته خواهد شد (عين اليقين)

2-از طريق حس وعقل:با درك مخلوقات او از طريق حواس وبرهان عقلي اين روش عالمان است(علم اليقين)

3-از طريق عقل محض:با بررسي رابطه عليت وبرهان عقلي اين روش فيلسوفان است(علم اليقين)

4-از طريق وحي: با بررسي كلام خدا ومعجزات پيامبر واين روش متكلمين است (حق اليقين)

نكته:نور سياه يا كفر حقيقي ذات خداوند مقام لا اسم له ولارسم له(مقام عماء) كان الله في عماء

رابطه ازادي ودين (ايين الهي يابشري)

ازادي ودين از دو جنسند وقابل مقايسه نيستند ازادي نيرويي در وجود ادميست ودين مقوله اي خارجي ورابطه اندو رابطه عاشق ومعشوق وحبيب ومحبوب ويا انتخاب ومنتخب است خداوند ادمي راازاد افريده وباو اختيار داده است كه سرنوشت خود رابر پايه عقل انتخاب كند (لا اكراه في الدين  ..واصل56) پس انسان ازاد است تا دين يا ايين يا قرار دادهاي اجتماعي را برگزيند واين امر فطري است ونميتواند بدون اجتماع وپذيرش تعهد نسبت بان زندگي كند وانتخاب او اساس مسووليت اورا تشكيل ميدهد

فرق ميان پيامبر وامام وتفاوت مرجع تقليد وولي فقيه

پيامبر اورنده وحي است وامام مجري وحي پيامبر خود نيز ميتواند امام باشد همانند موسي داود سليمان ومحمد ص. امام نيز ميتواند با حمايت مردم حكومت را دراختيار بگيرد همانند علي ع درانصورت ولي امر نيز خواهد بود

درغيبت حضرت صاحب  ع امر امامت و ولايت بعهده مرجع صالح ديني است كه درصورت حمايت مردم مانند مردم ايران ولايت وامامت را بعهده خواهد داشت مانند امام خميني ويا اينكه مرجعيت وولايت تفكيك ميشود مانند وضعيت فعلي ويا اينكه ولايت مورد حمايت مردم قرار نميگيرد مانند زمان پهلوي كه درانصورت تنها مرجعيت وجود دارد.درنتيجه بين مرجعيت وولايت رابطه الزامي وجود ندارد يعني مرجع ميتواند ولي باشد يانباشد وولي فقيه نيز ميتواند مرجع باشد يا نباشد. بعبارت ديگر بايد گفت امامت ازحضرت ادم تا حضرت خاتم واز علي تا مهدي تا پايان جهان استمرار داشته ليكن ولايت در برخي انبيا وبعضي از اوليا وجانشينان ايشان مستقر شده است.

حد- اعتدال- بي حدي

انسان در حيات خود با سه مساله سرو كار دارد عقايد(افكار)-اخلاق(منشها)-احكام(كارها)

1-درافكار وعقايد هيچ حدي وجود ندارد ذهن ادمي تا بينهايت بجلو ميرود چرا كه روح ادمي با خداوند مرنبط است لذا انسان در انديشه كاملا ازاد است وهيچكس حق ندارد عقيده وانديشه افراد را محدود يا تفتيش كند

2-اعمال ادمي قطعا حد دارد زيرا با جسم انسان  مرتبط است وماده محدود.لذا حدود وتكاليف الهي نيز محدود ومصرح است

3-اما درمسايل اخلاقي نه حد است ونه بيحدي بلكه اعتدال وجود دارد يعني نه افراط ونه تفريط چرا كه خلق انسان ميانه روح وجسم اوست.

احكام اوليه وثانويه

تمامي احكام الهي احكام اوليه اند اعم از واجب يا حرام وغيره اما بحكم قران چنا نچه ضرورت يا اضطرار ويا مصلحت فرد پيش ايد ميتواند بميزان ضرورت يا اضطرار ومصلحت ازانجام واجب يا ترك حرام سرباز زند وبمحض رفع ضرورت واضطراريا مصلحت بحكم اوليه باز گردد اين حكم را حكم ثانوي نامند.در قانون اساسي در مسايل جامعه همين امر پيش بيني شده است بدين صورت چنانچه مجلس شوراي اسلامي ضرورت يا مصلحت تصويب قانوني خلاف احكام اوليه  يا قانون اساسي را بدهد وشوراي نگهبان با ان مخالفت كند مورد بمجمع تشخيص مصلحت نظام ارايه ميشود تامجمع تصميم بگيرد (حكم ثانوي) البته درموردي نيز رهبري داراي چنين اختياري است.پیامبر فرمودند بعد از خود دو چیزرابیادگارمیگذارم یکی کتاب خدا ودیگری عترتم که مراد از اولی احکام اولیه ودومی احکام ثانوی است که توسط امامان در هر زمان جاری میشود.

-چه رابطه اي ميان قضا وقدر الهي واختيار انسان وجود دارد؟

خداوند ادمي را مختار افريده يعني قضا وقدر او افرينش اختيار ادميست پس اراده خداوند واختيار ادمي درطول يكديگرند يعني هر چه انسان اراده كند اراده الهي هم همان بوده است زيرا اختيار انسان نيز مخلوق اوست پس جبري در كار نيست مگر انكه استثناء اراده الهي مانع اراده انسان شود واين امر بايستي اثبات گردد.

علل گرايش بدين

درزمينه علل گرايش بدين تئوريهاي زيرين وجوددارد

الف:روانشناسانه

1-عقده هاي روحي عامل گرايش بدين است(فرويد)

2-ازخود بيگانگي چون انسان خواهان كمال است وانرا نمييابداين تصور رابه بيرون پرتاب ميكند(فوئرباخ)

3-جهل عامل انست(اگوست كنت)

4-ترس عامل انست(اسپنسروراسل)

ب:اجتماعي

1-استثمارطبقه حاكم اززيردست(ماركس)

2-ازدست دادن من اجتماعي(دوركيم)

3-ضعفا دين راعليه اقويا اختراع كردند(نيچه)

ج:-فطرت:(اسلام) قران كريم درايه 30روم صريحا اين علت را فطرت ادمي ميداند فطرت نوعي افرينش ادميست كه موجب ميشودانسان ميل بجاودانگي پرستش خدا تشكيل خانواده وزيبايي وهنر داشته باشد انسان داراي سه خلقت طبيعت غريزه وفطرت است كه اولي وجه مشترك انسان با جماد ونبات است ودومي وجه مشترك با حيوان وسومي همان جنبه الهي اوست بنا بر اين نه عقده هاي روحي نه از خود بيگانگي  ونه جهل يا ترس يا تئوريهاي اجتماعي هيچيك از عوامل اصلي  گرايش بدين نميباشد.

دلايل فطري بودن خداپرستي

1-تاريخ نشان داده كه خداپرستي ازذات انسان سرچشمه ميگيرد

2-گريزازمحدوديت

3-خداانتزاعيترين مفهوم عقلي بشر است كه بينهايت ازمحسوسات دوراست

4-تائيدات روانكاوان وفيلسوفان جديد(يونگ)

اثبات روح از طريق مقايسه انسان ورايا نه

بدن ادمي همانند رايانه است ورودي ان حواس ظاهري وباطني است  وخروجي ان فكر زبان وساير اندامها است وكليه عمليات تحليل وتركيب واستنتاج توسط  مغز انجام ميشود حا ل اين كاربر است كه از رايانه استفاده ميكند رايانه بدون كاربر مفيد نيست كاربر ادمي كيست؟ كاربر انسان روح ونفس ادميست كه تن ادمي بدون ان همانند رايانه بدون كاربر است رايانه مركب است وبدن ادمي نيز چنين است رايانه قابل تجزيه وفروش است همانند بدن ادمي اما كاربر رايانه ونفس ادمي غيرازانست.

ايا پيامبران معصومند ؟عتابهاي خداوندبه انان بچه علت است؟

ايا معصوميت انا ن از دوران كودكي تا پايان عمر است؟

پاسخ پرسش اول قطعا اري است چرا كه اگر پيامبر معصوم نباشد كلام او ديگر اعتباري ندارد مثلا اگر پيامبر اسلام غير معصوم باشد از كجا معلوم كه در كتاب خدا اشتباهي رخ نداده باشد پس اصل معصوميت پيامبر است ايات2و3و4نجم

در مورد سوال  دوم بايد گفت عتاب خداوند در مورد ترك واجب يا انجام عمل حرام نيست بلكه ترك امري مستحب يا انجام امري مكروه از سوي پيامبر است كه در مورد افراد عادي گناهي محسوب نميشود اما از پيامبران توقع ميرود ولذا مورد عتاب قرار ميگيرند.

در مورد سوال سوم بايد گفت انچه مورد نظر واهميت است معصوميت يك انسان درمقام پيامبري است  نه در مقام يك انسان بنا بر اين هر انساني جايز الخطا ست وپيامبران پيش از انتصاب به نبوت نيز مانند سايرين هستند و ضرورتي ندارد در خصوص معصوميت انان قبل ازانتصا ب به نبوت بحث نمود

مراد از اينكه خداوند وجود صرف يا صرف وجود است يعني چه؟

وجود امري شخصي است ومشخصات هيچ شي اي در عالم از ازل تا بابد با مشخصات شيء ديگر تطا بق ندارد وجود هر شخص متعلق بخود اوست ومشخصات او شخصيت اورا ميسازد با توجه باينكه خداوند هيچ وجه اشتراكي با شيء ديگر ندارد بعبارت ديگر خداوند داراي ماهيت نميباشد بنا بر اين ذات او شخصي است ووجود اومنحصر وبدون اشتراك با شيء ديگري است.پس صرف وجود ياوجود صرف است.

جهان كبير وجهان صغير

جهان كبير عبارت از لاهوت جبروت ملكوت وناسوت است كه همان جهان خداوندي ملايك(عقل) صورت(مثال) وماده(جسم) است.

جهان صغير عبارت  ازنفس ادمي است كه قوه عاقله اوفرشته اوست كه ابزار كليات است وقوه خيال او كه عالم صورت ومثال اوست وقوه حسيه كه ابزار جزييات ومحسوسات  اوست بطور خلاصه خداوند جهان كبير وانسان جهان صغير است.

مراد از اسمانهاي هفتگانه چيست؟

عوا لم هستي چهار تاست لاهوت جبروت ملكوت ونا سوت وعالم اخير خود نيز چهار تاست ذر دنيا برزخ واخرت درنتيجه جمعا هستي داراي هفت عالم است و مراد از اسمانهاي هفتگانه اسمان همين عوالم است چه پيامبر اسلام بمعراج رفتند يعني اخرين مقصد(عالم لاهوت)ومقصد قبلي ايشان (عالم جبروت )بود كه با جبراييل ديدار كردند وقبل از ان ازملكوت وپيش از ان ازاخرت وعالم ذر گذشتند واغاز سفر اسمان دنيا بوده است.با توجه به موارد فوق عيسي وادريس دراسمان چهارم يعني بهشت قرار دارند

ايا دين با سياست قابل جمع است؟(سکولاریسم)

اري زيرا ميان اندو عموم وخصوص مطلق است يعني دين اعم از سياست وغير انست دين توحيدي سياسي است ولي هر سياستي ديني نيست.از نظر تاريخي ميتوان بحكومتهاي يوسف داود سليمان  پيامبر اسلام وبالا خره به جمهوري اسلامي ايران اشاره نمود.

سكولا ريسم ياحكو مت غير مذ هبي محصول سيا ستهاي غلط كليسا وتفتيش عقايد ان در قرون وسطا بود كه پس از رنسانس در اروپا بوجود امد ودر عصر حاضر چنا نچه رهبران ديني در ايران ويا هر نقطه ديگر دين را وسيله قدرت ودنياي خود كنندسرنوشت محتوم رهبران كليسا در قرون وسطا راخواهند داشت.

وحدت يا كثرت دين(پلورالیسم)

در دنياي ما 5دين تو حيدي وحد اقل 7 دين بشري وجود دارد

الف-اديان تو حيدي

1-اصول دين يعني خدا نبوت ومعا د در تمامي انها مشترك است در اين مورد اديان توحيدي وحدت كامل دارند.

2-در مسايل عملي چون اديان الهي در طول يكديگرند  بنا بر اين اخرين دين حق است وساير اديان نسخ شده اند(180ال عمران)

ب-اديان بشري-اينگونه اديان در عرض يكديگرند ولذا ميتوان انها را در كنار هم پذيرفت.

نتيجه-از جهت عملي تمامي اديان در كنار هم زيست ميكنند ليكن با توجه به حقا نيت اخرين دين الهي بقيه اعتباري اند وسر انجام خداوند در اخرت ميان انها داوري خواهد نمود.۱۷حج

ميان عقل (علم) ودين(وحي) چه را بطه اي وجود دارد؟

بر اساس حكمت متعا ليه ملا صد را ميا ن بر هان و قران وعرفا ن اتحاد وجود دارد يعني قطعا بين عقل ووحي هيچگونه تعا رضي نخوا هد بود البته عقل وعلم قادر به درك تمامي حقايق ديني نيست ولي تا كنون وحي ودين با هيچيك از مسايل عقلي وعلمي در تعارض نبو ده است  بنا بر اين اگر امري عقلي وعلمي در تعارض با تفسيري از قران ويا روا ياتي باشد ان تفسير ويا روايت مخدوش است.